Giza h. własnego, vel Gisa, Gissa, Gisza, Giża, Gisse, Giese, Gise, Gize etc., rodzina mieszczańska, pochodzenia niemieckiego, nobilitowana w Rzeczypospolitej.
Dom ten ma pochodzić ze starożytnej szlacheckiej rodziny frankońskiej, a pierwszy z nich przybył do Polski Baltazar Gisse z królową Elżbietą, żoną Kazimierza III-go. Tideman Gise (zm. 1550), syn Alberta, gdańszczanina, kanonik warmiński, uzyskał 1519 r. szlachectwo dla siebie, braci i sióstr od króla Zygmunta I-go.
Uruski pisze, że właściwym ich nazwiskiem było Taubenecker, inaczej Tumberg. Otrzymawszy nobilitację, dodali przydomek von Giesse, zpolszczany na Gissa i Giza. W XVI stuleciu rozdzielili się na dwie gałęzie, z których jedna pisała się Gisse, Gissa lub Giza, druga Taubenecker. Jedna ich linia przyjęła nazwisko Nowomiejski. Gałąź Giesse posiadała majątki w Pomeranii, z wysepką Hiddensee na Morzu Bałtyckim, w pobliżu wyspy Rugii w latach 1830-1850.
Jerzy Gisa, burgrabia gdański, 1554 r. Tideman Gise, sekretarz królewski, otrzymał 1581 r. Borzechów, w woj. pomorskim. Tideman Gize, burgrabia gdański 1621 r. Mikołaj Konstanty, oberstlejtnant gwardii królewskiej, otrzymał indygenat na sejmie 1652 r. Na zasadzie tego otrzymali indygenaty na sejmie 1673 r. jego bratankowie: Aleksander Jan, major wojsk królewskich, Jakub, rotmistrz rajtarski i Franciszek, kapitan wojsk królewskich (Vol. Leg.).
Herb ich przedstawia w polu srebrnym trzy rzeki, w poprzek, z tych skrajne niebieskie, środkowa biała; nad górną rzeką lew czerwony w lewo. W szczycie hełmu takiż lew stojący.
Tego samego nazwiska rodzina, mieszczanie warszawscy, patrycjusze w latach 1573-1678. Barbara Giżanka, córka Jana, rajcy warszawskiego, ulubienica Zygmunta Augusta, wyszła po jego śmierci za ks. Michała Woronieckiego. Ze związku z królem była córka Barbara, zwana Woroniecką albo Giżanką, poślubiona Jakubowi Zawadzkiemu, pisarzowi skarbu królewskiego 1593 r.
Jakub, rajca warszawski; syn jego Jan, wójt i rajca warszawski 1624 r. Baltazar, rajca warszawski, z Elżbiety Szeligówny, pozostawił córkę Annę, żonę 1v. 1630 r. Jana Rudawskiego, sekretarza królewskiego, a 2v. Macieja Wołczyńskiego, żupnika wielickiego i syna Pawła (zm. 1624), proboszcza liwskiego, inflanckiego i goniądzkiego, spowiednika królowej Konstancji, któremu matka wystawiła pomnik w kościele św. Jana w Warszawie. Ów Paweł miał otrzymać szlachectwo od Zygmunta III-go i herb, który na jego pomniku widzimy, przedstawiający mur o trzech blankach, nad nimi trzy gwiazdy, z których środkowa wyżej.
Giza to także przydomek szlachecki używany przez kilka polskich rodzin, m.in. Borkowskich herbu Nowina.
Genealogia
(osób: 58)
• FRANCISZKA Giza h. wł. (ok. 1650-1708/17), c. Mikołaja Konstantego, oberstlejtnanta gwardii królewskiej, i Katarzyny Boim (Boimówny); w aktach także: Gizanka, Giżanka (Bon.; Dw. Teki; AGZ Kościan); 1m. (ok. 1675) Jan Karski (ok. 1640-ok. 1690), podczaszy, następnie cześnik dobrzyński; dzieci: 1/ Anna Karska (ok. 1680-po 1708); voto: Stanisław Łubiński (Łubieński) (ok. 1660-po 1708); 2m. (ok. 1690) Jan Piasecki z Piaseczyna (ok. 1650-po 1708), s. Pawła, sekretarza JKMci, i NN., dziedzic dóbr Chwałkowo, w pow. kościańskim; na tych dobrach zapisuje 1708 r. żonie swej Franciszce Giżance, wdowie po Janie Karskim, sumę 20. 000 zł; tegoż roku zeznaje swój testament; on wdowiec po Katarzynie Świejkowskiej (AGZ AGZ Kościan); dzieci: 1/ Hieronim Piasecki (ok. 1690-po 1708).
• SAMUEL Dominik Giza h. wł. (ok. 1650-ok. 1708), s. Mikołaja Konstantego i Katarzyny Boim (Boimówny), pułkownik królewski, dowódca piechoty, podstoli nowogrodzki 1693 r.; otrzymał 1667 r. konsens królewski na wykupienie wsi Wilczków z rąk Kobylnickich; posesor tj. dzierżawca części wsi Guzówek, Kamionka, Powały i Ciechomin, w pow. stężyckim, 1700 r.; nabył 1701 r. od Lasockiego część wsi Guzówek, Kamionka i Ciechomin, w pow. stężyckim; prawa spadkowe po nim należą wyłącznie do jego rodzeństwa; w aktach także: Dominik Samuel Giza, Gissa (Bon.; Urus.; Dw. Teki; AGZ Kościan, Kalisz; Zap. Tryb. Lubel.).
Posty
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz